ژنتيك عامل اصلي كوتاه قديها
كوتاه قدي يكي از مسايل مهم در روند رشد كودكان است كه علل متعددي عامل به وجود آورنده آن است.
در بسياري از خانواده ها مشاهده كوتاه قدي در فرزندان موجبات نگراني را به دنبال دارد، و خود افراد نيز در سنين نوجواني و جواني براي رفع اين مشكل به راهكارهاي متفاوتي از جمله دارو ، وسايل ورزشي و ... متوسل مي شوند .
دكتر عليرضا خامه چيان متخصص اطفال درباره انواع كوتاه قدي مي گويد : كوتاه قدي در دوران كودكي مي تواند ، يك واريان طبيعي باشد و شامل دو نوع كوتاه قديهاي سرشتي و كوتاه قديهاي فاميلي است . بنابراين در اولين قدم در بررسي كوتاه قدي بايد اين واريانهاي طبيعي را از نوع پاتولوژيك جدا كرد .
وي مي افزايد : در كوتاه قديهاي سرشتي كودك با وزن وقد طبيعي به دنيا مي آيد و تا 4 الي 12 ماهگي رشدخوبي دارد و پس از آن علي رغم اينكه كودك داراي تغذيه مناسب و معاينات طبيعي است ، نمودار قد و وزنش سير نزولي مي گيرد و اين سير نزولي تا 2 الي 3 سالگي ادامه پيدا مي كند و پس از آن روي منحني رشد جديد به پيش رفته و حداقل ساليانه 5 سانتي متر اضافه پيدا مي كند.
دكتر خامه چيان تصريح مي كند : اگر سابقه اين كودكان را بررسي كنيم مي بينيم كه در بين افراد خانواده مثل والدين ، عمه ، عمو ، خاله ودايي چنين سيري وجود داشته است و
در كودكي نسبت به همسالان خود كوتاه قدتر بوده اند . اين افراد بلوغ ديرتر داشته و درسنين جواني داراي قد خوب و متوسطي هستند .
اين متخصص كودكان اظهار مي دارد: در كوتاه قدي فاميلي كودك هنگام تولد وزن و قد كمتر از متوسط دارد و درتمام طول دوران كودكي و نوجواني زير منحني متوسط سيرمي كند . كه ممكن است حتي پايين همه منحني هاي استاندارد باشد . در اين ها نيز سابقه كوتاه قدي در والدين يا خويشاوندان نزديك وجود دارد .
در اين دو واريان طبيعي با تعيين سن استخواني و سن قدي و ارتباط آن ها با سن تقويمي در بسياري از موارد مي توان به تشخيص رسيد.
وي مي گويد: اگر كوتاه قدي در رير مجموعه اين دو واريان طبيعي قرار نگيرد ممكن است كه كودك دچار بيماري باشد كه بيماريهاي مختلفي اعم از بيماريهاي غدد گوارش ، كليوي مزمن ، خوني و غيره مي تواند ايجاد كوتاه قدي كند .
دكتر خامه چيان به نقش تغذيه در بروز كوتاه قدي اشاره كرد و اظهار مي دارد : اگر كودكي بخواهد در اثر سوء تغذيه دچار كوتاه قدي شود قبل از آنكه روي قد اثر داشته باشداثر خيلي عميقتري روي وزن اومي گذارد.
درمان كوتاه قدي
وي درباره درمان كوتاه قدي مي گويد : همان طور كه گفته شد كوتاه قديهاي سرشتي و فاميلي دو انحراف طبيعي از سير رشد هستند و وقتي ما مي گوييم طبيعي يعني به طور كلي نياز به درمان ندارند و ما نمي توانيم دخالت عمده اي در اين دو واريان طبيعي داشته باشيم .
اين متخصص كودكان مي افزايد : در صورتي كه كوتاه قدي كودك در اثر اين دو واريان نباشد با تشخيص نوع بيماري نسبت به درمان آن اقدام مي شود .
دكتر خامه چيان درباره تاثير عوامل بيروني در افزايش قد مي گويد : عوامل بيروني در افزايش قد تاثير مي گذارد اما اين تاثير خيلي عمده و كلي نيست . تغذيه خوب مسلما روي كودكي كه داراي كوتاه قدي سرشتي و فاميلي است به عنوان يك موثر فرعي اثر دارد اما تاثيرات كلي ندارد.
وي تصريح مي كند : اگر كودك در يك خانواده بدون استرس هاي روحي و رواني باشد و از تغذيه خوب برخوردار باشد مسلما تاثيرات مثبتي روي رشد خواهد گذاشت اما نه به صورتي كه چهره ژنتيك خود را تغيير دهد .
دكتر خامه چيان خاطر نشان مي كند : اثرات كلي يعني شاخصه هايي كه بطور موثر روي قد تاثير دارند در اين 2 واريان طبيعي كوتاه قدي همان ژنتيكي است كه به كودك ارث رسيده است.
وي با اشاره به عواملي چون ورزش و دستگاهها در افزايش قد مي گويد : اين موارد داراي جايگاه مشخص در طب نيستند و عواملي فرعي و حاشيه اي هستند كه در دست اندركاران امور درمان خيلي روي آن نظري ندارند .
رشد قدي تا چه سني؟
دكتر خامه چيان درباره زمان رشد قدي مي گويد : تا زماني كه اپي فيز هاي سر استخوان باز باشد يعني فرد صفحه رشدي داشته باشد ، رشد استخوانها ادامه پيدامي كند.
وي مي افزايد : در صورتي كه فرد سالم باشد و مشكل غددي و زمينه هاي ديگر نداشته باشد، پسرها تا حدود 18 سالگي و دخترها تا 3 الي 4 سال بعد از شروع بلوغ قدي آنها ادامه پيدا مي كند .
متخصص كودكان مركز بهداشت و درمان صنعت نفت مشهد تصريح مي كند : به طور كلي يك جهش رشدي در سن بلوغ كودكان اتفاق مي افتد كه در پسرها در اواسط بلوغ يعني 13-14 سالگي است كه پس از آن آهنگ رشد كند مي شود .
دكتر خامه چيان خاطر نشان مي كند : پس ازاين زمان هر چه به طرف جلو مي رويم و سن فرد افزايش پيدا مي كند ، ميزان رشد قدي در سال كاهش پيدا مي كند تا اينكه به صفر برسد و از آن به بعد چون صفحات رشد بسته شده رشد قدي صورت نمي گيرد .
